AMELİYATHANE HİZMETLERİ (TÜRKÇE)
Önlisans	TYYÇ: 5. Düzey	QF-EHEA: Kısa Düzey	EQF-LLL: 5. Düzey

Ders Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu	Ders Adı	Yarıyıl	Teorik	Pratik	Kredi	AKTS
AHZ1001	Cerrahi Hastalıklar I	Güz	2	0	2	4

Temel Bilgiler

Öğretim Dili:	Turkish
Dersin Türü:	Must Course
Dersin Seviyesi:	ÖNLİSANS
Dersin Veriliş Şekli:	Yüz yüze
Dersin Koordinatörü:	Öğ.Gör. NESLİHAN BEKTAŞ
Opsiyonel Program Bileşenleri:	Yok
Dersin Amacı:	Bu dersin amacı; öğrencilerin cerrahi hastalıkların fizyopatolojisini, klinik özelliklerini, tanı ve tedavi yöntemlerini kavramalarını; cerrahi hastanın preoperatif, intraoperatif ve postoperatif dönemlerde bakım ve yönetimine ilişkin temel bilgi ve becerileri kazanmalarını sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin cerrahi hastalıkların sistemlere göre değerlendirilmesi, hastalıkların oluşum mekanizmaları ile klinik bulguları arasındaki ilişkinin kurulması, tanı yöntemlerinin ve cerrahi tedavi yaklaşımlarının anlaşılması hedeflenmektedir. Ayrıca öğrencilerin cerrahi hastanın ameliyat öncesi hazırlığı, ameliyat sırasında güvenliğinin sağlanması, ameliyat sonrası izlem ve bakım süreçleri ile olası postoperatif komplikasyonların tanınması ve önlenmesine yönelik bilgi kazanmaları amaçlanmaktadır.

Öğrenme Kazanımları

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenci;
1. Cerrahi hastalıkların temel kavramlarını, sınıflandırılmasını ve cerrahi hastalıklara ilişkin temel fizyopatolojik süreçleri açıklar.
2. Cerrahi hastalıklarda meydana gelen fizyopatolojik değişiklikler ile klinik belirti ve bulgular arasındaki ilişkiyi açıklar.
3. Cerrahi hastalıkların tanısında kullanılan laboratuvar, görüntüleme ve diğer tanı yöntemlerini açıklar.
4. Cerrahi hastalıkların medikal ve cerrahi tedavi yöntemlerini ve temel cerrahi girişimlerin amaçlarını açıklar.
5. Cerrahi hastanın preoperatif dönemde değerlendirilmesi ve ameliyata hazırlanmasına ilişkin temel ilkeleri açıklar.
6. Cerrahi hastanın intraoperatif dönemde güvenliğinin sağlanmasına, uygun pozisyonlandırılmasına ve ameliyathane sürecine ilişkin temel ilkeleri açıklar.
7. Cerrahi hastanın postoperatif bakım ve izlem gereksinimlerini tanımlar.
8. Cerrahi girişimler sonrasında gelişebilecek postoperatif komplikasyonları tanımlar ve komplikasyonların önlenmesine yönelik temel yaklaşımları açıklar.
9. Cerrahi hastalarda inflamasyon, yara iyileşmesi, enfeksiyon, sıvı-elektrolit ve asit-baz dengesi, kanama ve şok gibi temel cerrahi süreçleri açıklar.
10. Özofagus, mide, duodenum, ince bağırsak, kolon, rektum, hepatobiliyer sistem ve pankreas hastalıklarının fizyopatolojisini, klinik özelliklerini, tanı ve cerrahi tedavi yaklaşımlarını açıklar.
11. Solunum ve toraks sistemi hastalıklarının fizyopatolojisini, tanı yöntemlerini, cerrahi tedavi seçeneklerini ve ameliyathane açısından önemli özelliklerini açıklar.
12. Kardiyovasküler ve damar hastalıklarının cerrahi açıdan değerlendirilmesini, tanı yöntemlerini ve temel cerrahi tedavi yaklaşımlarını açıklar.
13. Üriner sistem hastalıklarının fizyopatolojisini, tanı yöntemlerini, cerrahi tedavi seçeneklerini ve preoperatif–postoperatif bakımın temel ilkelerini açıklar.
14. Sinir sistemi cerrahisinde beyin, kafa içi yapılar, omurga ve omurilik hastalıklarının fizyopatolojisini, tanı yöntemlerini, cerrahi tedavi yaklaşımlarını ve ameliyathane açısından önemli noktaları açıklar.
15. Cerrahi hastalıkların değerlendirilmesinde fizyopatoloji, hastalık, tanı, tedavi, preoperatif, intraoperatif ve postoperatif süreçler arasındaki ilişkiyi kurarak vaka analizlerini yorumlar.

Dersin İçeriği

Cerrahi Hastalıkları I dersi; cerrahi hastalıkların fizyopatolojik temelleri, klinik özellikleri, tanı yöntemleri, medikal ve cerrahi tedavi yaklaşımları ile cerrahi hastanın preoperatif, intraoperatif ve postoperatif dönemlerde değerlendirilmesi ve yönetimine ilişkin temel bilgi ve becerileri kapsamaktadır.

Ders kapsamında öncelikle cerrahi hastaya yaklaşım, cerrahi stres yanıtı, inflamasyon, yara iyileşmesi, cerrahi enfeksiyonlar, sıvı-elektrolit ve asit-baz dengesi, kanama, şok ve cerrahi ağrı gibi temel konular ele alınmaktadır.

Sistem temelli olarak; özofagus, mide ve duodenum; ince bağırsak, kolon ve rektum; hepatobiliyer sistem ve pankreas; solunum ve toraks sistemi; kardiyovasküler sistem; damar sistemi; üriner sistem ve sinir sistemi hastalıkları incelenmektedir. Bu kapsamda hastalıkların fizyopatolojisi, klinik bulguları, tanı yöntemleri, cerrahi tedavi seçenekleri ve cerrahi hastanın bakım gereksinimleri değerlendirilmektedir.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta	Konu	Ön Hazırlık
1)	Program hakkında bilgi Ders hakkında bilgi Okul hakkında oryantasyon	Yok
2)	İnflamasyon, Yara İyileşmesi ve Cerrahi Enfeksiyonlar • İnflamasyonun fizyopatolojisi • Yara iyileşmesinin evreleri • Cerrahi alan enfeksiyonları • Enfeksiyon risk faktörleri • Tanı yöntemleri • Cerrahi ve antibiyotik tedavisi • Preoperatif enfeksiyon kontrolü • Sterilite ve asepsi • Postoperatif yara komplikasyonları • Vaka analizi	Yok
3)	Cerrahi Hastaya Giriş ve Cerrahi Stres Yanıtı • Cerrahi kavramlar ve sınıflandırma • Homeostaz ve cerrahi stres • Nöroendokrin ve metabolik yanıt • Fizyopatoloji • Cerrahi hastanın değerlendirilmesi • Preoperatif hazırlık • Ameliyathane güvenliği • Postoperatif komplikasyonlar • Vaka analizi	Yok
4)	Sıvı-Elektrolit, Asit-Baz Dengesi, Kanama ve Şok • Sıvı-elektrolit fizyopatolojisi • Asit-baz dengesi • Hipovolemi • Hemoraji • Hipovolemik/septik şok • Tanısal değerlendirme • Sıvı ve kan ürünleri tedavisi • Acil cerrahi hazırlık • Ameliyathanede kanama yönetimi • Postoperatif hemodinamik komplikasyonlar • Vaka analizi	Yok
5)	Cerrahi Ağrı ve Ağrı Yönetimi • Ağrı fizyopatolojisi • Nosisepsiyon • Akut/kronik ağrı • Cerrahi ağrı • Ağrı değerlendirme yöntemleri • Farmakolojik/nonfarmakolojik tedavi • Anestezi ile ilişkisi • Preoperatif ağrı değerlendirmesi • Ameliyathanede analjezi uygulamaları • Postoperatif ağrı komplikasyonları • Vaka analizi	Yok
6)	Özofagus, Mide ve Duodenum Cerrahisi • Gastrointestinal fizyopatoloji • GÖRH • Hiatal herni • Peptik ülser • Özofagus/mide kanseri • Endoskopi, biyopsi, görüntüleme • Fundoplikasyon, özofajektomi, gastrektomi • Beslenme ve aspirasyon riski • Cerrahi set/laparoskopik ekipman • Anastomoz kaçağı, kanama, ileus • Vaka analizi	Yok
7)	İnce Bağırsak, Kolon ve Rektum Cerrahisi • Bağırsak fizyopatolojisi • İntestinal obstrüksiyon • Apandisit • Divertiküler hastalık • Kolorektal kanser • Stoma gerektiren durumlar • BT/endoskopi/laboratuvar • Appendektomi, kolektomi vb. • Bağırsak hazırlığı • Laparoskopik/açık cerrahi hazırlığı • İleus, perforasyon, anastomoz kaçağı • Vaka analizi	Yok
8)	ARA SINAV	Yok
9)	Hepatobiliyer Sistem ve Pankreas Cerrahisi • Karaciğer/pankreas fizyopatolojisi • Kolelitiazis • Kolesistit • Safra yolu hastalıkları • Pankreatit • Karaciğer/pankreas tümörleri • USG, BT, MRCP, ERCP • Kolesistektomi ve diğer cerrahiler • Koagülasyon ve beslenme değerlendirmesi • Laparoskopik ekipman ve specimen • Kanama, safra kaçağı, pankreatik fistül • Vaka analizi	Yok
10)	Solunum Sistemi ve Toraks Cerrahisi • Solunum sistemi fizyopatolojisi • Akciğer kanseri • Pnömotoraks • Hemotoraks • Plevral hastalıklar • Solunum fonksiyon testleri ve görüntüleme • Torakotomi, VATS, akciğer rezeksiyonları • Solunum riskinin değerlendirilmesi • Göğüs tüpü ve toraks cerrahisi ekipmanı • Atelektazi, pnömoni, solunum yetmezliği • Vaka analizi	Yok
11)	Kardiyovasküler Sistem Cerrahisi • Kardiyovasküler fizyopatoloji • Koroner arter hastalığı • Kalp kapak hastalıkları • Kalp yetmezliği • Kardiyak cerrahi endikasyonları • EKG, EKO, anjiyografi • CABG ve kapak cerrahileri • Kardiyak risk değerlendirmesi • Kalp-akciğer makinesi ve özel ekipman • Kanama, aritmi, düşük kardiyak debi • Vaka analizi	Yok
12)	Damar Cerrahisi • Damar fizyopatolojisi • Periferik arter hastalıkları • Anevrizma • Varis ve venöz hastalıklar • Tromboz/tromboemboli • Doppler, BT anjiyografi • Bypass, endarterektomi vb. • Antikoagülan kullanımı ve kanama riski • Vasküler cerrahi setleri ve greftler • İskemi, kanama, DVT, emboli • Vaka analizi	Yok
13)	Üriner Sistem Cerrahisi • Böbrek ve üriner sistem fizyopatolojisi • Böbrek taşı • Üriner obstrüksiyon • Böbrek tümörleri • Mesane hastalıkları • Prostat hastalıkları • İdrar/laboratuvar, USG, BT, sistoskopi • Taş cerrahileri, nefrektomi, TUR vb. • Böbrek fonksiyonu ve sıvı-elektrolit değerlendirmesi • Endoskopik/laparoskopik ekipman • Kanama, enfeksiyon, üriner kaçak • Vaka analizi	Yok
14)	Sinir Sistemi Cerrahisi • Sinir sisteminin anatomik ve fizyopatolojik özellikleri Omurga ve omurilik fiyopatolojisisi • Kafa içi basınç artışı ve serebral ödem • Beyin tümörleri • Hidrosefali • Kafa travmaları • Serebrovasküler hastalıklar ve beyin kanamaları • Nörolojik değerlendirme ve tanı yöntemleri • BT, MRG ve serebral anjiyografi • Kraniyotomi ve diğer nöroşirürjik girişimler • Preoperatif nörolojik değerlendirme • Ameliyathane hazırlığı, hasta pozisyonu ve cerrahi ekipmanlar • Postoperatif kanama, ödem, nörolojik defisit ve enfeksiyon • Vaka analizi	Yok
15)	GENEL TEKRAR SORU-CEVAP

Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar:

Öğretim elemanı tarafından hazırlanan sunumlar, notlar ve materyaller haftalık olarak öğrencilerle paylaşılacaktır.

Diğer Kaynaklar:

1. Aslan, F. E. (Ed.). (2024). Kanıt temelli: Cerrahi bakım vaka analizleri ile birlikte (3. baskı). Akademisyen Yayınevi. https://doi.org/10.37609/akya.1167
2. Aslan, F. E., & Olgun, N. (Ed.). (2017). Fizyopatoloji. Akademisyen Tıp Kitabevi. https://doi.org/10.37609/akya.2080
3. Karadakovan, A., & Eti Aslan, F. (2020). Dahili ve cerrahi hastalıklarda bakım I-II (4. baskı). Akademisyen Kitabevi.
4. Kanan, N., Akyolcu, N., & Aksoy, G. (2017). Cerrahi hemşireliği I. Nobel Tıp Kitabevleri.
5. Karadağ, M., & Bulut, H. (2019). Kavram haritası ve akış şemalı cerrahi hemşireliği. Vize Basın Yayın.
6. Hinkle, J. L., & Cheever, K. H. (Eds.). (2021). Brunner & Suddarth`s textbook of medical-surgical nursing (15th ed.). Wolters Kluwer.
7. Lewis, S. L., Bucher, L., Heitkemper, M. M., Harding, M. M., Kwong, J., & Roberts, D. (Eds.). (2023). Medical-surgical nursing: Assessment and management of clinical problems (12th ed.). Elsevier.
8. Townsend, C. M., Beauchamp, R. D., Evers, B. M., & Mattox, K. L. (Eds.). (2021). Sabiston textbook of surgery: The biological basis of modern surgical practice (21st ed.). Elsevier.

Değerlendirme Sistemi

Yarıyıl İçi Çalışmaları	Aktivite Sayısı	Katkı Payı
Ara Sınavlar	1	% 40
Final	1	% 60
Toplam		% 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI		% 40
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI		% 60
Toplam		% 100

AKTS / İş Yükü Tablosu

Aktiviteler	Aktivite Sayısı	Süre (Saat)	İş Yükü
Ders Saati	14	2	28
Sınıf Dışı Ders Çalışması	14	4	56
Ara Sınavlar	1	2	2
Final	1	2	2
Toplam İş Yükü			88

Program ve Öğrenme Kazanımları İlişkisi

Etkisi Yok	1 En Düşük	2 Düşük	3 Orta	4 Yüksek	5 En Yüksek

	Dersin Program Kazanımlarına Etkisi	Katkı Payı
1)	Teorik alan bilgilerini uygulamada kullanabilme	2
2)	Alan terminolojisini etkin kullanabilme	3
3)	Alanıyla ilgili temel mesleki yasal mevzuata uygun davranabilme	1
4)	Alanıyla ilgili konularda bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanabilme, mesleki bilgilerini yazılı, sözlü/sözsüz iletişim yoluyla aktarabilme	1
5)	Toplumsal, bilimsel, kültürel ve mesleki etik değerleri ifade edebilme	2
6)	Kalite yönetimi ve süreçlerine uygun davranıp bu süreçlere katılabilme	3
7)	Alanı ile ilgili bilgi, beceri ve yetkinlikleri yaşam boyu öğrenme bilinciyle güncelleyip kendini kişisel ve mesleki olarak geliştirebilme	4
8)	Alanıyla ilgili temel düzeydeki bilgi ve becerileri kullanabilme, verileri yorumlayıp değerlendirebilme ve olası sorunları tanımlayıp çözümleyebilme	1
9)	Gelişen teknolojiye bağlı olarak değişen teknikleri uygulayabilme, yeni araç ve cihazları kullanabilme	3
10)	Ameliyat odasını cerrahi işlem için hazırlayabilme	3
11)	Hastanın ameliyat odasına alınmasına ve ameliyat sonrası nakline yardımcı olabilme	2
12)	Ameliyathane Hizmetleri alanı ile ilgili temel düzeyde kuramsal ve uygulamalı bilgilere sahip olabilme.	2