| MİMARLIK (TÜRKÇE, TEZSİZ) | |||||
| Yüksek Lisans | TYYÇ: 7. Düzey | QF-EHEA: 2. Düzey | EQF-LLL: 7. Düzey | ||
| Ders Kodu | Ders Adı | Yarıyıl | Teorik | Pratik | Kredi | AKTS |
| IMT5426 | Tarihi Mekanların Yeniden İşlevlendirilmesi | Bahar Güz |
3 | 0 | 3 | 12 |
| Bu katalog bilgi amaçlıdır, dersin açılma durumu, ilgili bölüm tarafından yarıyıl başında belirlenir. |
| Öğretim Dili: | Turkish |
| Dersin Türü: | Departmental Elective |
| Dersin Seviyesi: | LİSANSÜSTÜ |
| Dersin Veriliş Şekli: | Yüz yüze |
| Dersin Koordinatörü: | Doç. Dr. EFSUN EKENYAZICI GÜNEY |
| Opsiyonel Program Bileşenleri: | İstanbul'daki yeniden işlevlendirme örneklerini incelemek adına yapılan saha gezilere katılım. |
| Dersin Amacı: | Bu ders, kullanım amacını yitirmiş ancak fiziksel ömrü devam eden bina veya bina gruplarının kentsel dokuya yeniden entegre edilmesini ele alan yeniden işlevlendirme konusu üzerinedir. Bu kapsamda, dersin birincil amacı, öğrencilerin yeniden işlevlendirme kuram ve pratiği hakkında temel bilgilerle donatılmasıdır. Bu temel üzerine, yeniden işlevlendirme müdahaleleri, sivil mimari, kültürel miras ve endüstri mirası yapıları gibi farklı bina tiplerinde, ulusal ve uluslararası örnekler üzerinden analiz edilecektir. Böylece öğrenciler, hem koruma hem de yeniden işlevlendirme bağlamında bilinçli bir şekilde karar verebilecek ve özgün çözümler üretebileceklerdir. Ders boyunca, yeniden işlevlendirmenin paradigmaları ve ilkeleri ele alınacak; çevresel, ekonomik, sosyal ve mimari (mekan kurgusu, iç mekan tasarımı vb.) gibi farklı boyutları tartışılacak; bağlam ve çevrenin (miras, tarih, bellek, toplum) konu üzerindeki etkisi incelenecektir. Yeniden işlevlendirme sürecini etkileyen faktörler ve kullanılan yapı stokunun çeşitliliği (tarihi, endüstriyel, modern ve çağdaş binalar) vurgulanacaktır. Farklı bina tiplerindeki yeniden işlevlendirme projelerinde iç mekan tasarım stratejileri ve yaklaşımları incelenecektir. Derste, yapının özgün karakterinin çağdaş ihtiyaçları karşılayan iç mekan tasarım çözümleri ile nasıl korunabildiği tartışmaya açılacaktır. |
|
Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler; 1. Var olan bina stoğunun çevresel, ekonomik ve kent belleksel değerinin farkında olur. 2. Fiziksel ömrünü yitirmemiş mimari ürünlerin kullanım ömrünü yitirse de yıkılmadan geri kazanılması geretiğini savunur. 3. Yeni kullanımlar için uyarlanacak yapıların mevcut koşullarını saptayabilir. 4. Yeniden işlevlendirilmiş ve kabul görmüş örnekleri analiz ederek farklı tasarım yaklaşımlarını ve nedenlerini ayırdedebilir. 5. Yeniden işlevlendirme süreçlerinde yerel ve evrensel değerleri ve yasaları dikkate alır. 6. Diğer tasarım dersleri ile bütünleştirerek, mevcut yapılar içinde yeni kullanımlar için yeni tasarımlar üretebilir. 7. Yeniden işlevlendirme projelerinde iç mekan tasarımının rolünü ve önemini bilir. Tarihi yapıların özgün karakterini korurken çağdaş ihtiyaçları karşılayan tasarımlar yapar. |
| Bu ders, kullanım amacını yitirmiş yapıların kentsel dokuya yeniden kazandırılmasını ele alan yeniden işlevlendirme konusu üzerine odaklanmaktadır. Öncelikle, tarihi/mimari mirasın korunması bağlamında restorasyon, restitüsyon, rekonstrüksiyon ve renovasyon gibi temel kavramlar ve ilgili terminoloji ele alınacaktır. Ardından, mirasın yeniden değerlendirilmesi bağlamında yeniden işlevlendirme ve işlevsel dönüşüm kavramları, metodolojisi (tespit, belgeleme, envanter fişi hazırlığı vb.) ve farklı uygulamalar üzerinden incelenecektir. Bu uygulamalar, 19. yüzyıldan günümüze dünyadan çeşitli sivil/endüstriyel/kültürel mimari miras ürünleri üzerinden analiz edilerek yeniden işlevlendirme konusu vurgulanacaktır. Daha sonra Türkiye'deki yeniden işlevlendirme uygulamaları, mekansal organizasyon önerileri, değişim/dönüşüm hikayeleri ve sosyo-kültürel, politik ve ekonomik etkileri çerçevesinde ele alınacaktır. Son olarak, yeniden işlevlendirmenin sürdürülebilir gelişme için önemi, fiziksel, ekonomik ve fonksiyonel eskime, eski yapılara yeni kullanımlar, endüstri arkeolojisi ve sanat/sergileme mekanlarına uyarlama gibi konular işlenecektir. Ders boyunca, çevresel, ekonomik, sosyal ve mimari boyutlar tartışılacak, bağlam ve çevrenin etkisi incelenecek ve öğrencilerin farklı bina tiplerinde iç mekan tasarım stratejileri geliştirerek özgün karakteri koruyan ve çağdaş ihtiyaçları karşılayan çözümler üretmeleri teşvik edilecektir. Dersin Öğretim yöntemleri Anlatım, Grup Çalışması, Örnek Olay İnceleme, Bireysel Çalışma, Konuk / Uzman Daveti, Saha Çalışması, Tartışma, Proje Hazırlama, Gezi, Okuma, Gözlem, İş Birliğine Dayalı Öğrenme şeklindedir. |
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
| 1) | Giriş, Tanışma Ders içeriği hakkında hakkında bilgilendirme. Yeniden işlevlendirme kavramına giriş ve temel terminolojinin tanıtılması. | - |
| 2) | Mimari Mirasın Korunması ve Restorasyon (Mimari miras kavramı, koruma ve restorasyon ilkeleri. Restorasyon, restitüsyon, rekonstrüksiyon, renovasyon gibi kavramların açıklanması.) Örnekler üzerinden restorasyon uygulamalarının incelenmesi. | - |
| 3) | Yeniden İşlevlendirme Metodolojisi ve Uygulamaları 1 (Yeniden işlevlendirme projelerinde karşılaşılan zorluklar ve fırsatlar. Uygulama örnekleri üzerinden farklı tasarım yaklaşımlarının tartışılması.) | Ödev 1 |
| 4) | Yeniden İşlevlendirme Metodolojisi ve Uygulamaları 2 (Yeniden işlevlendirme projelerinde kullanılan metodolojinin aşamaları (tespit, belgeleme, envanter fişi hazırlığı vb.). Farklı bina tiplerinde (sivil, endüstriyel, kültürel miras) yapılan yeniden işlevlendirme müdahalelerinin incelenmesi. Ulusal ve uluslararası örnek projelerin analizi.) | |
| 5) | Saha gezisi 1 (Proje mimarları veya uzmanlarıyla görüşmeler ve bilgi alışverişi. Öğrencilerin gözlem ve analiz becerilerinin geliştirilmesi.) | |
| 6) | Yapı Stoğunun Çeşitliliği ve Değerlendirilmesi (Tarihi, endüstriyel, modern ve çağdaş binaların yeniden işlevlendirme potansiyelinin değerlendirilmesi. Yapıların fiziksel, ekonomik ve fonksiyonel eskime durumlarının analizi. Sürdürülebilirlik ve çevresel etkiler.) | |
| 7) | Vize - Öğrenci Sunumları | |
| 8) | Vize - Öğrenci Sunumları | |
| 9) | İç Mekan Tasarımı ve Yeniden İşlevlendirme (Yeniden işlevlendirme projelerinde iç mekan tasarımının önemi ve rolü. Mekansal organizasyon, aydınlatma, malzeme seçimi, renk kullanımı gibi konuların ele alınması. Tarihi yapıların özgün karakterinin korunması ve çağdaş ihtiyaçların karşılanması.) | |
| 10) | Saha Gezisi 2 | |
| 11) | Endüstriyel Mirasın Yeniden İşlevlendirilmesi (Endüstriyel miras kavramı ve korunması. Endüstriyel yapıların yeni işlevlere uyarlanması örnekleri. Endüstri arkeolojisi ve kültürel turizm.) | |
| 12) | Sanat ve Sergileme Amaçlı Yeniden İşlevlendirme (Sanat galerileri, müzeler, sergi alanları gibi mekanların yeniden işlevlendirilmesi. Mekan tasarımı ve sergileme teknikleri. Işık, akustik, güvenlik gibi özel gereksinimler.) | |
| 13) | Final - Öğrenci Sunumları | |
| 14) | Final - Öğrenci Sunumları |
| Ders Notları / Kitaplar: | |
| Diğer Kaynaklar: | 1. Ahunbay, Z. (1996). Tarihi Çevre Koruma ve Restorasyon. YEM Yayınları, İstanbul. 2. Ahunbay, Z. (2021). Kültür Mirasını Koruma İlke ve Teknikleri. YEM Yayınları, İstanbul. 3. Altınoluk, Ü. (1998). Binaların Yeniden Kullanımı. YEM Yayınları, İstanbul. 4. Condello, Annette, Lehmann, Steffen (Eds.) (2016). Sustainable Lina, An Introduction. Springer International Publishing. 5. Condello, A., Lehmann, S. (Eds.) (2016). Sustainable Lina, Lina Bo Bardi's Adaptive Reuse Projects. Springer International Publishing. (e-kitap) 6. Feilden, B. M. (2003). Conservation of Historic Buildings, Oxford: Architectural Press. (e-kitap) 7. Kuban, D. (2000). Tarihi Çevre Korumanın Mimarlık Boyutu, YEM Yayınları, İstanbul. 8. Lehmann, Steffen. (2016). Keeping the Existing: Lina Bo Bardi’s Upcycling and Urban Renewal Strategies, Springer Nature eBooks (e-book) 9. Madran, E., Özgönül, N. (2005). Kültürel ve doğal değerlerin korunması, TMMOB Mimarlar Odası, Ankara. 10. Plevoets, Bie, Van Cleempoel, Koenraad. (2019). Adaptive Reuse of the Built Heritage: Concepts and Cases of an Emerging Discipline, Routledge. 11. Wong, L. (2017). Adaptive Reuse: Extending the Lives of Buildings, Birkhauser, Basel İsviçre. Walter de Gruyter GmbH Yayınevi (e-kitap) |
| Yarıyıl İçi Çalışmaları | Aktivite Sayısı | Katkı Payı |
| Devam | 1 | % 10 |
| Sunum | 1 | % 20 |
| Final | 1 | % 40 |
| Rapor Teslimi | 1 | % 30 |
| Toplam | % 100 | |
| YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI | % 60 | |
| YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI | % 40 | |
| Toplam | % 100 | |
| Aktiviteler | Aktivite Sayısı | Süre (Saat) | İş Yükü |
| Ders Saati | 10 | 3 | 30 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışması | 12 | 15 | 180 |
| Ödevler | 6 | 10 | 60 |
| Ara Sınavlar | 2 | 3 | 6 |
| Final | 2 | 3 | 6 |
| Toplam İş Yükü | 282 | ||
| Etkisi Yok | 1 En Düşük | 2 Düşük | 3 Orta | 4 Yüksek | 5 En Yüksek |
| Dersin Program Kazanımlarına Etkisi | Katkı Payı | |
| 1) | Lisans düzeyi yeterliliklerine dayalı olarak, Mimarlık alanıyla ilişkili bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirebilir ve derinleştirebilir. | 4 |
| 2) | Alanıyla ilgili farklı ölçeklerdeki, iyi tanımlanmamış ve karmaşık tasarım problemlerine eleştirel düşünce ve bilimsel yöntemlerle yaklaşarak kapsamlı çözümler üretebilir. | 4 |
| 3) | Mimarlık alanı ile ilgili bağımsız olarak uzmanlık gerektiren niteliksel ve niceliksel araştırma yapabilir, mesleki bilgi ve pratiğe katkıda bulunur. | 4 |
| 4) | Mimarlık alanında ya da ilgili disiplinlerle ilişkili olarak oluşturulacak uzmanlık düzeyindeki çalışmaları, bireysel olarak yürütebilir, grup çalışmalarında liderlik etme, görev ve sorumluluk alabilme becerisine sahip olur. | 4 |
| 5) | Yaşam boyu öğrenme becerilerini geliştirir. | 3 |
| 6) | Mimarlık ve ilgili disiplinlerde yeni yaklaşımlar geliştirip bilgi üretebilir; araştırma veya tasarım sonuçlarını Türkçe bilimsel bir rapor olarak sunabilir ve akademik platformlarda yazılı, sözlü ya da dijital araçlarla paylaşabilir. | 3 |
| 7) | Mimarlık disiplininin toplumsal sorumluluklarının, yasal, etik ve estetik değerlerinin bilincinde olur. | 3 |